(576 یا 590 قبل از میلاد - تیر 529 قبل از میلاد)
کوروش کبیر یا کوروش دوم، بنیانگذار بزرگترین امپراتوری تاریخ و مهمترین پادشاه سلسلهی هخامنشی و حتا تاریخ ایران است. از دوران کودکی او عملاً اطلاعاتی در دست نیست، مگر روایاتی افسانهوار در باب طرد او از خانواده و بزرگ شدنش نزد چوپانی به نام میتراداتس که در تاریخ هرودوت نقل شده. کوروش، فرزند پادشاه پارسی، کمبوجیهی اول، و شاهدختی مادی بود و خانوادهاش بر شهر انشان حاکم بودند. پس از مرگ پدر کوروش، کوروش بر تخت شاه انشان نشست، اما همانند اکثر پادشاهیهای خاور نزدیک در آن هنگام، پادشاهی انشان نیز تحت نظر مادها بود. کوروش با همکاری برخی از نزدیکانش سر به شوروش برداشت و در مقام شاه اَنشان به ماد حمله بُرد تا آنکه پس از پنج سال، در سال 549 قبل از میلاد هگمتانه، پایتخت ماد، را تسخیر کرد. با این فتح، دو پارهی مردم ایران (مادها و پارسها) را به یکدیگر پیوستند.